750 Milyon Atınız Var mı?
temmuz 2023
Bir atın ve arabanın arkasına kaç tane konteyner sığdırabilirsiniz?
Aptalca bir soru, biliyorum. Ancak yük dünyasının başladığı yer burasıdır ve 3000 yılı aşkın bir süre boyunca, konu kargo taşımaya geldiğinde bu bizim tek seçeneğimizdi. Bugün dünyaya baktığımızda, birkaç bin yıl boyunca çoğunlukla at dostlarımızı kullanarak eşya taşıdığımızı hayal etmek zor.
Görüyorsunuz, ortalama bir atınız (ona Nelly diyelim) vücut ağırlığının yaklaşık 1,5 katı kadar yük taşıyabilir; bu da yalnızca 1500 kg'lık bir tam yük anlamına gelir. Bu, ortalama nakliye konteynırınızın yalnızca 1/20'si kadardır. Nelly, tamamen dolu bir arabayı çekerek günde yaklaşık 30 mil yol kat edebiliyordu. Bu, Londra rıhtımlarından Birmingham'daki memleketime gitmenin yaklaşık 5 gün sürebileceği anlamına gelir.
Özellikle verimli değil…
Birkaç yüz yıl sonrasına baktığımızda ise birkaç seçenek daha geliştirmiştik: Buharlı gemiler bize suda makine gücüyle çalışan ulaşım imkanı sağlarken, yük demiryolu sistemleri de malların karayoluyla daha hızlı ve daha büyük miktarlarda taşınmasını mümkün kılmaya başladı.
Ama doğma büyüme Birminghamlı olarak, beni en çok ilgilendiren şey kanallar. Benim yaşadığım bölgede 56 kilometrelik bir kanal ağı var – görünüşe göre Venedik'ten bile daha uzun! Kanallar çoğunlukla 1700'ler ve 1800'lerde, malların daha verimli taşınması amacıyla inşa edildi.
Ve işe yaradı.
100 yılı aşkın bir süre boyunca kanallar şehirleri, madenleri ve önemli üretim merkezlerini birbirine bağlayarak insanlara at gücüne bağımlı kalmadan mal taşımak için güvenilir bir yol sağladı. 19. yüzyılın sonuna gelindiğinde, her yıl kanallarımızdan yaklaşık 8,5 milyon ton mal taşınıyordu. Ancak kanalların bakımı maliyetliydi ve demiryolu taşımacılığı daha hızlı, daha ucuz ve daha verimliydi. Bu nedenle zamanla kanallar gereksiz hale geldi ve yavaş yavaş bakımsız kaldı.
Günümüzde artık ticari amaçla kullanılmıyorlar, ancak eğer sıra dışı bir kısa tatil yapmak isterseniz, dar bir tekne kiralayıp birkaç gün boyunca kanallarda kendi başınıza gezintiye çıkabilirsiniz. Sadece önce kilitlerden nasıl geçileceğini öğrenmeyi unutmayın…
Günümüzde makineler, elektrik, bilgisayarlar ve araçlar olmadan bir dünyayı hayal etmek zor. Bugün dünyada 50.000'den fazla kargo gemisi var. Her yıl deniz yoluyla 11 milyar ton mal taşınıyor. Bütün bunları taşımak için yaklaşık 750 milyon ata ihtiyacımız olurdu… (hesaplamalarımı doğru yaptıysam tabii ki!) Nelly hâlâ tüm arabaları çekerken, insanların böyle bir geleceği hayal edebileceğini düşünüyor musunuz? Sanmıyorum…
Yapay zekâ ve robotların hayatımıza girmesiyle birlikte, önümüzdeki 100, 200 veya 500 yıl içinde yük taşımacılığının dünyasının nasıl görüneceğini merak ediyorum – siz ne düşünüyorsunuz?
Tahminlerinizi duymayı çok isterim…